Szczupak

Szczupak – zdrowa rybka

Zbilansowana dieta, sięganie po wartościowe produkty od lokalnych hodowców, to sposób na budowanie odporności i zachowanie witalności na długie lata. Ryby stanowią cenne źródło składników potrzebnych do prawidłowego funkcjonowania człowieka. Jedzenie ich wzbogaci jadłospis i pomoże zadbać o zdrowie. Kwasy tłuszczowe Omega 3, witaminy i minerały, pozytywnie wpłyną na:

  • układ krążenia – zmniejszając krzepliwość krwi, zapobiegają budowaniu blaszki miażdżycowej, naczynia krwionośne zostają rozszerzone przez pobudzenie produkcji tlenku azotu,
  • układ nerwowy – witamina D i magnez działają przeciwdepresyjnie, jod poprawia koncentracje, a kwasy tłuszczowe opóźniają starzenie się mózgu,
  • wzrok – kwasy chronią przed zwyrodnieniem plamki żółtej,
  • układ kostno-stawowy – kwasy omega 3 przejawiają działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne, chronią stawy. Witamina D stymuluje wchłanianie wapnia, co wzmacnia kości.
  • prostata – kwasy i selen mają działanie antynowotworowe, przeciwdziałają rakowi prostaty.

Występowanie i cechy szczupaka

Szczupak to drapieżnik spotykany we wszystkich rodzajach wód śródlądowych i słonawych na północnej półkuli. Pływa w różnych akwenach wodnych: jeziorach, stawach, zbiornikach zaporowych, wyrobiskach, a także w rzekach. Może osiągnąć długość 1.5 m, a jego standardowa waga mieści się w przedziale 5-12 kg. Największe okazy dobijają do 25 kg. Okres ochronny na tę rybę zaczyna się w styczniu i trwa do końca kwietnia. Tarło odbywa się wiosną. Nie można łowić mniejszych sztuk niż półmetrowe. Szczupaki są lubiane przez wędkarzy, należą do najczęściej poławianych ryb w naszym kraju za pomocą metody spinningowej.

Właściwości odżywcze rybiego mięsa


Mięso szczupaka białe, zwarte, chude i delikatne jest doceniane przez smakoszy. Polecane dla wszystkich osób, które cenią zdrowy tryb życia i dbają o smukłą sylwetkę. Zawiera niewiele kalorii. Filet ważący 100 g dostarcza 96 kalorii i zaledwie 1 g tłuszczu. Ta liczba wzrasta, gdy przyrządzimy mięso w panierce, smażąc na tłuszczu. Ryba dostarcza kwasów Omega 3, jodu, selenu, witaminy D, PP i magnezu. Najsmaczniejsze osobniki to te do 10 kg. Ryba może być przyrządzona w rozmaity sposób: smażona, pieczona, wędzona, możemy ją faszerować i podawać w galarecie. Kuchennych inspiracji do stworzenia dań z wykorzystaniem jej cennego mięsa jest wiele. Jest to produkt uniwersalny. Można z niego stworzyć danie nie tylko smaczne, ale też sycące i bogate w wartości odżywcze. Każdy, kto dba o swoje zdrowie, powinien polubić się z tą rybą.

Food obraz autorstwa timolina - www.freepik.com

Czy warto jeść szczupaka?

Doskonała ryba, podstawa postnego, lecz także niecodziennego menu tradycyjnej polskiej kuchni, miała w świecie staropolskim też pozakulinarne zastosowanie. Była ona środkiem o charakterystycznych cechach. W starych arystokratycznych księgach prócz porad gospodarskich, informacji politycznych, kopii najróżniejszych listów lub także utworów literackich zapisywano również najbardziej niezbędne i dobre formuły farmakologiczne. Pośród nich odnaleźć można określenie szczupaka oraz jego wykorzystanie w domowej medycynie.

Co musimy wiedzieć o szczupaku?

Szczupak jest rybą drapieżną, należącą do grupy szczupakowatych. Jest on w prawie pełnej Europie, Ameryce Północnej, można go także napotkać w dużej części Azji. Doskonale czuje się zarówno w stojących oraz płynących wodach słodkich i w słonych wodach Morza Bałtyckiego. Chociaż jest to typ wszechstronnie powszechny, niestety – m.in. z powodu kłusownictwa – w ostatnim czasie w Polsce jego liczebność dosyć mocno zmalała. Czas ochronny na szczupaka jest między 1 stycznia natomiast 30 kwietnia. Tarło ma miejsce zwykle w marcu oraz kwietniu. Wzmożoną aktywność szczupak okazuje wiosną w maju. W lecie jest mniej aktywny, jedynie po to aby rozruszać się jesienią. Jesienne ożywienie trwa właściwie do wczesnej zimy. W okresie ciepłej stagnacji, najlepszymi porami są przedwczesne ranki oraz przedwczesne wieczory.

Wykorzystanie kulinarne

Mięso szczupaka jest białe, dosyć zwarte, delikatne w smaku oraz z owego względu szczególnie doceniane poprzez miłośników. Szczupaka można przygotować na mnóstwo sposobów. Znakomite są dzwonka świeżego szczupaka usmażone saute, więc jedynie posypane mąką oraz usmażone na niewielkiej ilości tłuszczu. Najdoskonalszy oraz najbardziej wyszukana metoda podania owej ryby, to szczupak faszerowany pod auszpikiem (https://ranozebrano.pl/product-1072-szczupak-filet-ok-250g), więc w galarecie. Do owego dania należy właściwie sprawić rybę, bez rozcinania brzucha, natomiast tylko robiąc mały otwór poniżej głowy.

Czemu należałoby sięgnąć po przepis na szczupaka?

Każda ryba słodkowodna charakteryzuje się trochę odmiennym smakiem oraz składem. Decydując się na każdy przepis na szczupaka możemy mieć gwarancję, iż ryba owa da naszemu organizmowi niezwykle ogromną ilość kwasu foliowego. Właśnie z owego względu szczupak jest zalecany paniom w ciąży – zarodek wymaga do właściwego rozwoju dużych ilości kwasu foliowego. Przepisy na szczupaka są tak różne, iż można zrobić coś i na zwykły obiad, oraz eleganckie przyjęcie. Możemy podać szczupaka faszerowanego, szczupaka w śmietanie, szczupaka pieczonego, szczupaka z grilla… Ową rybę przygotowuje się na tyle sposobów, iż nie należy się niepokoić o to, iż się błyskawicznie znudzi.

Food obraz autorstwa azerbaijan_stockers - www.freepik.com

Szczupak – jak i dlaczego warto go jeść?

Szczupak jest rybą drapieżną występującą w słodkich wodach prawie całej półkuli północnej oraz w słonym Bałtyku. Jest szczególnie ceniony w środkowej i południowej części Europy. W Polsce jest objęty ochroną (okres ochronny trwa od 1 stycznia do 30 kwietnia).

Właściwości odżywcze

Szczupak to ryba przede wszystkim chuda i nisko kaloryczna. W 100 g świeżego sandacza jest tylko 0,8 g tłuszczu i 86 kcal. Dodatkowo zawiera dużo ważnych dla ludzkiego organizmu składników odżywczych takich jak białko (18,8 g/100 g), fosfor, potas, jod, wapń, żelazo, magnez, sód i cynk. Jak każda ryba, zawiera również zdrowe kwasy tłuszczowe omega-3. Ze względu na bogaty skład, szczupak powinien gościć w diecie każdego. Jako, że jego mięso jest chude, jest on polecany dla osób będących na diecie bądź uprawiających sport.

Gotowanie

Szczupak uważany jest za bardzo smaczną rybę, dlatego przygotowując go nie należy używać zbyt dużej ilości przypraw. Najlepiej doprawić go lekko solą, pieprzem, delikatnymi ziołami i sokiem z cytryny. Propozycje przepisów:

Szczupak pieczony w maśle i czosnku

Składniki:

  • cały szczupak
  • 1 cytryna
  • 4 ząbki czosnku
  • 30 g masła
  • 1/2 pęczka pietruszki
  • przyprawy: sól, pieprz

Przygotowanie:

Szczupaka posól, skrop sokiem z cytryny i odstaw na dwie godziny do lodówki. Następnie natnij lekko rybę wzdłuż kręgosłupa i ułóż na blasze z folią aluminiową. Teraz przygotuj masło czosnkowe. Czosnek posiekaj, dodaj do niego, masło i przyprawy. Tak przygotowanym masłem natrzyj dokładnie szczupaka. Do wnętrza ryby włóż natkę pietruszki, a potem przykryj naczynie kolejną warstwą folii aluminiowej. Następnie wstaw blachę do piekarnika nagrzanego do 200 stopni. Po 30 min zdejmij folię, zmniejsz temperaturę do 180 stopni i piecz kolejne 15 min. Następnie wyłącz piekarnik i zostaw w nim rybę na kolejne 10 min. Tak przygotowaną rybę najlepiej podać z pieczywem i sałatką.

Szczupak w śmietanie

Składniki:

  • 1 szczupak
  • 500 ml śmietany 18%
  • 2-3 cebule
  • 1 cytryna
  • masło (do smażenie)
  • mąka (do panierowania)
  • przyprawy: sól, pieprz

Przygotowanie

Szczupaka pokrój w dzwonki, posyp przyprawami, polej sokiem z cytryny i wstaw na 2-3 godziny do lodówki. Następnie posyp rybę mąką i smaż na maśle po 2-3 min z każdej strony. Potem na tej samej patelni podsmaż posiekaną cebulę, dodaj śmietanę, skórkę z cytryny i – jeśli potrzeba – sól i pieprz. Do tak powstałego sosu włóż rybę i duś ok. 10 min. Podawaj z pieczywem i ugotowanymi warzywami.

Food obraz autorstwa KamranAydinov - www.freepik.com